Over een omleiding en gestegen woonlasten
Over een omleiding en gestegen woonlasten
Alles heeft onderhoud nodig, ook een weg. Het is dus ook niet ongebruikelijk dat af en toe een weg afgesloten wordt als deze wordt voorzien van een nieuw laagje asfalt.
Zo stond ik afgelopen week voor een straat die was afgesloten met een hek, gelukkig voorzien van een bord met een aangegeven omleidingsroute. Ik had al zoiets verwacht en was daarom iets eerder vertrokken.
Na een paar minuten reed ik weer op een bekende weg en kon ik verder richting mijn bestemming, opdrachtgevers die wilden praten over wat ze met hun hypotheekrente moesten doen.
Zij hadden post gehad van hun bank, dat de hypotheekrente moest worden herzien. De rentevaste periode die zij bij aankoop van de woning voor 10 jaar vast hadden gezet, was aan vernieuwing toe.
Het voorstel dat ze van de bank hadden ontvangen liet rentes zien die aanzienlijk hoger waren dan die zij de laatste 10 jaar gewend waren geweest en ze wilden graag weten hoe dat kon. Vooral ook omdat de rente 4 weken geleden nog een stuk lager was.
Ik gebruikte de zojuist door mij gevolgde omleiding als voorbeeld om uit te leggen waarom de rente van hun hypotheek hoger was geworden.
Sinds het begin van de aanval van de VS en Israël op Iran, heeft deze laatste gereageerd door het onmogelijk maken van het varen door de Straat van Hormuz, een zee-engte die de Perzische Golf verbindt met de Golf van Oman en later weer de Arabische Zee. Schepen die zonder toestemming van Iran door de Straat van Hormuz willen varen lopen het risico dat ze op een mijn varen of door een raket worden geraakt. Alleen al deze dreiging zorgt ervoor dat verzekeringsmaatschappijen de schepen niet meer willen verzekeren. Aangezien olietankers verplicht zijn om zich te verzekeren tegen milieuschade als ze olie lekken is het, zelfs als je heel veel lef hebt, onmogelijk om met een tanker de Perzische Golf uit te komen.
In tegenstelling tot mijn omleiding dus, is er voor deze olietankers niet altijd een alternatieve route beschikbaar. De Straat van Hormuz is namelijk geen weg waar je eenvoudig omheen rijdt. Het is een van de belangrijkste doorgangen voor olie en gas in de wereld. Als daar onzekerheid ontstaat, of het nu gaat om daadwerkelijke blokkades of alleen al de dreiging daarvan, heeft dat direct invloed op de prijs. Niet, omdat er per se minder olie is, maar omdat niemand zeker weet of die olie morgen nog geleverd kan worden.
En daar zit de overeenkomst met de omleiding waar ik die ochtend voor stond.
Het ging niet alleen om het feit dat ik moest omrijden, maar vooral omdat ik niet wist wat ik kon verwachten en daarom wat eerder vertrok. Die onzekerheid zorgde ervoor dat ik een andere keuze maakte, extra marge nemen. Op financiële markten gebeurt precies hetzelfde, alleen wordt er dan niet meer tijd genomen, maar wordt er risicopremie in de prijs opgenomen. Gevolg is dat de prijs van olie en gas op de markt vaak stijgt.
Hogere energieprijzen, dat zagen we in 2022 na de Russische invasie in Oekraïne ook al, werken door in de hele economie. Bedrijven betalen meer voor productie en transport, consumenten zien hun energierekening stijgen. Het gevolg laat zich raden: inflatie loopt op, of op z’n minst de verwachting daarvan.
En die verwachting is misschien nog wel belangrijker dan de werkelijkheid zelf. Want geldverstrekkers en beleggers kijken vooruit. Als zij verwachten dat geld in de toekomst minder waard wordt, willen ze daar vandaag al voor gecompenseerd worden.
En zo stijgt de rente op de kapitaalmarkt.
De rente die banken aanbieden voor hypotheken volgt die kapitaalmarkt. Niet één op één en niet altijd direct, maar wel onvermijdelijk.
En zo kan het gebeuren dat een conflict op duizenden kilometers afstand uiteindelijk zichtbaar wordt in een brief van de bank, op de keukentafel van mijn klant. Een rente die vier weken geleden nog lager was, maar inmiddels is gestegen. Niet omdat hun situatie is veranderd, maar omdat de wereld om hen heen dat wel is.
Net zoals ik na een paar minuten weer op een bekende weg terechtkwam, zal ook deze situatie zich uiteindelijk weer stabiliseren. Maar zolang de omleiding van kracht is, kost het simpelweg meer om op de plaats van bestemming te komen.
En dat zien we, op dit moment, terug in de hypotheekrente.
Terugrijdend naar kantoor reed ik weer langs dezelfde omleiding, ze waren alweer een stukje verder. Ik zag de rook van het asfalt komen, morgen kan er weer over glad asfalt gereden worden en is de volgende straat aan de beurt.
Maar wacht eens even, asfalt wordt toch van olie gemaakt?
Ohoh…
