Over een te strakke broek en twee jaar extra ruimte
Mijn kledingkast ligt vol met kleding die past.
Meestal dan.
Er hangen broeken die in het voorjaar prima zitten, maar rond de jaarwisseling ineens een stuk minder enthousiast dichtgaan. Overhemden die de ene maand keurig vallen en een paar maanden later op subtiele wijze duidelijk maken dat ik de afgelopen tijd iets te vaak ergens ben blijven eten.
Het ligt natuurlijk nooit aan de kleding, dat spreekt voor zich.
Mijn gewicht schommelt gewoon een beetje. Soms door het jaargetijde, soms door vakantie en soms door een periode waarin ieder weekend wel ergens een verjaardag, etentje of ander gezellig samenzijn lijkt te zijn en dus heb ik kleding voor verschillende omstandigheden.Wat ruimer voor de momenten waarop het leven iets te gezellig is geweest. Wat strakker voor de weken waarin ik mezelf wijsmaak dat ik nu toch echt weer wat vaker ga sporten.
Je zou het flexibiliteit kunnen noemen, mijn kledingkast noemt het waarschijnlijk gebrek aan discipline.
Maar goed.
Laatst moest ik eraan denken bij iets waarvan je de overeenkomst met mijn broekmaat misschien niet onmiddellijk ziet: de rentevaste periode van een hypotheek.
Veel mensen kiezen bij het afsluiten van hun hypotheek voor 10 jaar rentevast.
Logisch ook, je hebt tien jaar zekerheid over je rente en omdat de rente minimaal 10 jaar vaststaat, mag bij het bepalen van de maximale hypotheek worden gerekend met de werkelijke hypotheekrente. Maar bij verschillende banken kun je de rente ook 12 jaar vastzetten.
Twee jaar langer.
Dat klinkt niet als een verschil waar je onmiddellijk een fles champagne voor openmaakt. Toch kunnen juist die twee jaar later verrassend veel ruimte opleveren.
Stel dat je vandaag een woning koopt.
De keuken kan nog wel even mee. De badkamer is niet helemaal je smaak, maar vooruit. En die verduurzaming?
Die komt later wel.
Dat woordje later blijkt bij huizen overigens een rekbaar begrip.
Want anderhalf jaar later heb je inmiddels ontdekt dat die keuken vooral "nog prima" was zolang je niet probeerde drie lades tegelijk te gebruiken. De energierekening heeft je interesse in isolatie en een warmtepomp aanzienlijk vergroot en na het zien van voldoende woonprogramma's lijkt een uitbouw ineens geen luxe meer, maar een eerste levensbehoefte.
Je wilt verbouwen of verduurzamen.
En daarvoor wil je de hypotheek verhogen.
De bank kijkt dan opnieuw naar je inkomen en naar de hypotheeklast die daarbij hoort en juist daar kan het verschil tussen 10 en 12 jaar rentevast belangrijk worden.
Heb je bij aankoop gekozen voor 12 jaar rentevast en kom je bijvoorbeeld anderhalf jaar later terug voor een verhoging, dan staat de rente op je bestaande hypotheek nog meer dan 10 jaar vast.
Voor dat bestaande leningdeel kan bij de inkomenstoets daardoor in veel gevallen nog steeds met de werkelijke rente worden gerekend.
Heb je destijds gekozen voor precies 10 jaar rentevast?
Dan resteert er op het moment van verhogen geen 10 jaar meer en dan verschijnt ineens een rentepercentage op het toneel dat je waarschijnlijk nergens op je bankafschrift terugziet:
5%.
Dat is de toetsrente die de AFM momenteel voorschrijft bij een rentevaste periode korter dan 10 jaar als de werkelijke rente daaronder ligt.
Je betaalt die 5% dus niet maar de rekenmachine doet wel alsof.
En een rekenmachine laat zich helaas lastig overtuigen met het argument dat er iedere maand toch echt een lager bedrag van je rekening wordt afgeschreven.
Dat verschil is op dit moment extra relevant omdat de werkelijke hypotheekrente bij veel hypotheken, zeker hypotheken met Nationale Hypotheek Garantie (NHG), lager ligt dan die 5%.
Ook in de financieringslasttabellen van NHG zie je dat renteverschil terug. Daar wordt bijvoorbeeld apart gerekend met renteklassen van 3,501 tot 4,000%, 4,001 tot 4,500% en 4,501 tot 5,000%.
Met andere woorden: of je bestaande hypotheek bij een nieuwe beoordeling tegen de werkelijke rente of tegen 5% wordt getoetst, kan behoorlijk uitmaken voor de ruimte die overblijft en juist die ruimte kan van pas komen.
Want tussen het kopen van een woning en het moment waarop iemand anderhalf of twee jaar later besluit te verbouwen, gebeurt er vaak nog iets.
Het inkomen stijgt; een periodieke salarisverhoging. Een nieuwe functie. Een andere baan. Meer uren. Of twee inkomens die allebei een beetje zijn gegroeid.
Daardoor kan er inmiddels extra leencapaciteit zijn ontstaan.
Mooi meegenomen als je die keuken wilt vervangen, wilt uitbouwen of je woning energiezuiniger wilt maken alleen kan een deel van die extra ruimte weer verdwijnen wanneer de bestaande hypotheek ineens tegen 5% moet worden getoetst in plaats van tegen de rente die je werkelijk betaalt.
En dan kunnen die twee extra jaren rentevast ineens handig blijken.
Maar mocht je de hypotheek verhogen om te verduurzamen, dan gebeurt er tegenwoordig nog iets interessants.
De hypotheekrente zelf kan er zelfs door dalen.
Steeds meer geldverstrekkers kijken namelijk naar het energielabel bij het bepalen van de hypotheekrente. Bij sommige banken krijg je korting zodra je woning na verduurzaming een beter energielabel heeft. Bij andere banken is het energielabel inmiddels rechtstreeks onderdeel van de manier waarop de rente wordt vastgesteld.
Dat kan betekenen dat je eerst geld leent om je woning te verduurzamen, vervolgens minder energie verbruikt én daarna mogelijk ook nog minder hypotheekrente gaat betalen.
Dat vind ik dan weer een bijzonder sympathieke rekenmachine.
Bij de ene geldverstrekker moet je daarvoor aan bepaalde voorwaarden voldoen, bij de andere wordt een nieuw geregistreerd energielabel automatisch verwerkt. Het is dus zeker niet zo dat iedere verbouwing automatisch tot een lagere rente leidt maar het is wél iets om vooraf naar te kijken,zeker wanneer je bij aankoop al weet dat je binnen een paar jaar iets aan de woning wilt doen.
Dan kan het verschil tussen 10 en 12 jaar rentevast groter zijn dan die twee jaartjes op het eerste gezicht doen vermoeden.
Niet omdat 12 jaar rentevast per definitie beter is trouwens,de rente moet passen. De voorwaarden van de geldverstrekker moeten passen. Je toekomstplannen moeten passen. En bij verduurzaming is het verstandig om meteen te kijken wat een beter energielabel bij jouw bank met de rente kan doen.
Een goede hypotheek past tenslotte niet alleen op de dag dat je hem afsluit hij moet liefst ook nog een beetje passen als je leven, je inkomen en je woning veranderen.
Eigenlijk precies zoals mijn kledingkast, daar hangt ook kleding in voor verschillende omstandigheden.
En als verduurzamen er straks voor zorgt dat mijn energierekening én mijn hypotheekrente dalen, blijft er misschien zelfs wat geld over voor een nieuwe broek.
Wel een ruime.
Je weet tenslotte nooit hoeveel feestjes er nog komen.