Over oude laptops en trapliften
Ik ergerde me er al maanden aan.
Die oude laptop die ik gebruikte om software te updaten voor mijn communicatiesysteem in de helm, of om routes te maken voor onze motortochtjes.
Hij was niet kapot.
Niet afgeschreven.
Gewoon merkbaar langzamer geworden.
Mijn eerste gedachte was snel gemaakt: tijd voor een nieuwe laptop.
Tot ik de prijzen zag. En mezelf afvroeg of het probleem nu echt de laptop was, of alles wat er in de loop der jaren op was geïnstalleerd. Windows was inmiddels zo groot geworden dat het besturingssysteem bijna alle capaciteit van die laptop opslokte.
Een andere oplossing dan vervangen
Ik ging eens op zoek op YouTube of er geen manier was om de laptop sneller te maken. Zo kwam ik uit bij een alternatief: Linux. Open source, gratis en vooral een stuk lichter dan Windows.
Ik zette mijn zoon aan het werk — die weet veel van computers, of zoekt het anders via ChatGPT op — en na een uurtje of anderhalf had ik praktisch een nieuwe laptop.
Zelfde apparaat, ander besturingssysteem.
Minder ballast, minder verplichtingen.
En ineens: weer prima werkbaar.
Niet nieuw. Wel logisch. En vooral snel genoeg voor waar ik hem voor gebruik.
Doorstroming op de woningmarkt: dezelfde afweging
Die gedachte kwam later terug in mijn spreekkamer. Dit keer niet bij een computer, maar tijdens een gesprek met een wat ouder stel.
De kinderen waren het huis uit, er was veel vrije tijd, en die wilden ze liever besteden aan leuke dingen dan aan tuinonderhoud en het poetsen van een groot huis.
De uitgangssituatie was helder:
- een woning waar met plezier werd gewoond, met veel fijne herinneringen
- lage maandlasten
- grotendeels aflossingsvrij gefinancierd
- passend bij het pensioeninkomen
Alleen de trap werd wat minder vanzelfsprekend. En zo kwam voorzichtig de vraag op: is verhuizen naar een gelijkvloerse woning een optie, en wat betekent dat financieel?
Regeerakkoord en doorstroming van ouderen
In het nieuwe regeerakkoord wordt doorstroming op de woningmarkt nadrukkelijk genoemd als oplossing voor het woningtekort. Met name ouderen zouden moeten verhuizen naar kleinere, levensloopbestendige woningen, zodat grotere woningen beschikbaar komen voor gezinnen en starters.
In theorie klinkt dat logisch.
In de praktijk begint het altijd met dezelfde stap: rekenen.
Beperking aflossingsvrije hypotheek remt doorstroming
Bij het doorrekenen van een verhuizing bleek:
- dat aflossingsvrij lenen nog maar beperkt mogelijk is
- dat banken — met de Rabobank Groep voorop — hun hypotheekbeleid verder aanscherpen
- en dat een groter deel van de hypotheek verplicht moet worden afgelost
Het gevolg was voorspelbaar:
een kleinere woning, maar hogere maandlasten.
Niet dramatisch.
Wel voldoende om het gesprek een andere kant op te laten vallen.
Traplift versus verhuizen
De conclusie kwam rustig, zonder verontwaardiging:
“Dan is aanpassen waarschijnlijk verstandiger.”
En zo kwam de traplift in beeld. Niet als ideale oplossing, maar wel als een logische keuze binnen de bestaande woning.
Net als bij die laptop:
- niet vervangen
- niet vernieuwen
- maar aanpassen wat er al is
Doorstroming: beleid versus praktijk
Aan de ene kant wil de overheid doorstroming stimuleren.
Aan de andere kant maken banken, vanuit risicobeheersing, aflossingsvrije hypotheken steeds minder vanzelfsprekend.
Beide beleidslijnen zijn afzonderlijk goed te verdedigen.
Samen zorgen ze er alleen voor dat verhuizen voor veel ouderen financieel onaantrekkelijker wordt dan blijven wonen.
En dan wint niet het beleid, maar de rekensom.
Geen onwil, maar logische keuzes
Dit is geen weerstand tegen verandering. Het is gedrag dat logisch volgt uit regels en cijfers.
Als:
- kleiner wonen duurder uitpakt
- woningaanpassing betaalbaar blijft
- en de bestaande woning verder nog prima functioneert
dan is de keuze snel gemaakt.
Wie doorstroming op de woningmarkt echt wil verbeteren, zal niet alleen naar woningen moeten kijken, maar ook naar de hypotheekvoorwaarden voor ouderen.
Zolang aanpassen financieel logischer is dan verhuizen, zullen veel mensen precies doen wat ze nu doen: ze blijven zitten.
Met een huis dat nog voldoet.
Een trap die iets makkelijker wordt.
En soms…
een oude laptop die na een kleine ingreep weer verrassend goed functioneert.
