Hypotheek in het zicht van pensionering

Senioren & Pensioen

Acceptatie op latere leeftijd is sterk afhankelijk van inkomen, vermogen, leeftijd, fiscale positie en het specifieke beleid van de geldverstrekker. De beschreven mogelijkheden zijn algemeen en niet gegarandeerd toepasbaar op iedere situatie.

Hypotheek na pensioen

Wanneer je met pensioen bent of binnen afzienbare tijd met pensioen gaat, wordt bij een nieuwe hypotheekaanvraag getoetst op: 

• AOW-uitkering  
• Levenslang ouderdomspensioen  
• Eventuele lijfrente-uitkeringen  
• Overige structurele inkomsten

De bank kijkt naar het bestendige inkomen op of na pensioendatum.

Voorbeeld: 

- AOW: € 1.500 per maand 

- Pensioen: € 1.200 per maand 

- Totaal bruto inkomen: € 2.700 per maand

Op basis van dit inkomen berekent de geldverstrekker wat een verantwoorde maandlast is en welk hypotheekbedrag daarbij past.

Let op: 

- Wanneer je binnen 10 jaar de AOW-leeftijd bereikt, wordt vaak al met het toekomstige pensioeninkomen gerekend. 

- Een langere rentevast periode kan helpen om maandlasten stabiel te houden richting en na pensionering.

Aanvullend seniorenbeleid bij geldverstrekkers

Voor senioren hanteren sommige geldverstrekkers aanvullend acceptatiebeleid. Daarbij wordt niet uitsluitend gekeken naar de standaard wettelijke toets last (op basis van financieringslastpercentages), maar ook naar de werkelijke maandlast van de hypotheek.

Dit aanvullende beleid kan van toepassing zijn: 

- Vanaf enkele jaren vóór de pensioendatum. 

- Wanneer sprake is van een relatief lage loan-to-value (lage verhouding tussen lening en woningwaarde). 

- Wanneer de werkelijke maandlast aantoonbaar goed past binnen het beschikbare pensioeninkomen.

Dit betekent dat in specifieke situaties méér mogelijk kan zijn dan op basis van de standaard rekennormen lijkt. Het blijft echter maatwerk en afhankelijk van de geldverstrekker en de individuele financiële situatie.

Aflossingsvrije hypotheek na pensioen

Een bestaande aflossingsvrije hypotheek kan ook na pensionering blijven bestaan.

Belangrijke aandachtspunten: 

• Je betaalt alleen rente en lost niet af.
• Bij stijgende rente kunnen maandlasten fors toenemen.

Voorbeeld: 

- Hypotheek: € 250.000 aflossingsvrij 

- Rente 2% → maandlast € 417 

- Nieuwe rente 5% → maandlast € 1.042

Bij herziening van de rente kan de bank toetsen of de maandlast nog betaalbaar is.

Daarnaast geldt: 

- Na afloop van de 30-jaarsperiode vervalt de renteaftrek. 

- De lening blijft bestaan, maar de netto maandlast stijgt doordat er geen fiscale aftrek meer is.

Overwaarde benutten op latere leeftijd

Veel senioren hebben aanzienlijke overwaarde opgebouwd.

Voorbeeld: 

- Woningwaarde: € 600.000 

- Hypotheek: € 200.000 

- Overwaarde: € 400.000

Er zijn grofweg drie mogelijkheden: 

 1. Verhuizen naar een goedkopere woning (vermogen vrijmaken). 

 2. Hypotheek verhogen (met inkomenstoets). 

 3. Verzilver- of opeethypotheek.

Verzilver- of opeethypotheek

Dit type hypotheek is specifiek gericht op senioren die vermogen in de woning hebben maar beperkt inkomen.

Kenmerken: 

• Minimale leeftijd (vaak 60 of 65 jaar).
• Maximale opname afhankelijk van leeftijd en woningwaarde.  
• Geen volledige 100% financiering van de woningwaarde.  
• Rente wordt vaak bijgeschreven bij de schuld (rente-op-rente).  
• Rente ligt doorgaans hoger dan bij reguliere hypotheken.

Voorbeeld: 

- Startschuld: € 200.000 

- Opname: € 100.000 

- Totale schuld: € 300.000 

- Rente 5% wordt bijgeschreven

Na 10 jaar kan de schuld aanzienlijk hoger zijn door het rente-op-rente-effect.

Fiscale aandachtspunten: 

- Wordt het opgenomen bedrag niet gebruikt voor de eigen woning, dan valt dit deel meestal in box 3.  De rente is dan niet aftrekbaar.

Gevolg: 

- De schuld groeit in de tijd. 

- Er blijft minder overwaarde over voor erfgenamen.

Wat gebeurt er bij overlijden?

Bij overlijden van één partner: 

De langstlevende partner kan de hypotheek voortzetten, mits de maandlast betaalbaar is. 

Een overlijdensrisicoverzekering (ORV) kan (een deel van) de schuld aflossen.

Voorbeeld: 

- Hypotheek € 300.000 

- ORV-uitkering € 150.000

Nieuwe schuld: € 150.000.

Bij overlijden van beide partners wordt de woning doorgaans verkocht en wordt de hypotheek afgelost uit de verkoopopbrengst. Eventuele resterende overwaarde valt in de nalatenschap.